17
Tue, Jul

Seoul National University In Salai Bawi Hlei Hu Le Chinland Post Online Biaruahnak

Topic

Salai Bawi Hlei Hu cu Thangtlang peng, Aibur khuami a si. Kum 2006 in 2016 tiang India khualipi Delhi khua ah a rak um i Kum 5 chung UN Delhi zung ah holhlet rian a tuanmi a si. Cun, Delhi Ralzaam Kong a tial i cauk zong a chuah cangmi a si.

Atu lio ah India ram ummi Nalanda University ah MA in Ecology and Environment Studies a kai lio mi a si.

The Chinland Post (TCP): Hi! Bawi, South Korea na phan tiah kan theih? Na tlamtling maw?
Bawi Hlei Hu (BHH): A si! South Korea ka phanh! Bawipa lam hruainak thawngin ka tlamtlin lio a si.

TCP: Zei ti ruah bik ahdah South Korea na kal hi a si? Zei program in dah na kal? Khawika dah na um?
BHH: South Korea ka kalnak a ruang bik cu Nuhrin Covo (Human Rights) kong cawn dingah a si. South Korea khualipi, Seoul ah a ummi, Seoul National University (SNU) nih kumkhat voikhat “Human Rights and Asia” tlangtar in an tuahmi cawnnak a si. Atu hi amah Seoul National University (SNU) Campus ah ka um lio a si. 

TCP: Tutan, na kalmi Program ah ram zeizah dah nan si? Zei dah a bik in, na cawnmi le cawlcanghnak a si? Chim awk that cun, kan chim law kan duh ko?
BHH: Kaa lawm! tutan hi kan dihlak ram 28 kan si. A milurel in 38, anmah korea zong an i tel.  A bik in kan cawnmi cu Nuhrin Covo kong a si. 

TCP: Cun, zeitluk in dah, kan ram caah thahnem santlai na si ter khawh hnga?
BHH: Atu kan cawnmi he pehtlaih in minung pakhat nih Nuhrin Covo he a pehtlaih in tlangtar pakhat cio research an kan tuah ter. Keimah hi “Kawlram, a hlei in Chin Ralzaam kong le kan ram ah ah Nu le Pa tluk ruallonak a ummi kong hi biatak in ka tuahmi a si. Keimah nih kan ram le miphun caah atu ka kaimi le tuahmi research hi a thathnem bak lai tiah ka chim kho lo nain, tutan a rak kaimi minung hi UN Geneva lei zong an i tel. A cheukhat cu Cozah le INGOs le Ph.D  thesis tial liomi an tam, hlei in Kawlram chung Nuhrin Covo he pehtlaih in research le rian a tuan lio mi ram dang minung zong an i tel ve caah tlawmpal cu thuk deuh in kan ram Nuhrin Covo kong hi an kan theihpi ve men lai tiah ka zumh.

TCP: India Sianghleirun i ca nan cawn ning le S.Korea nan cawn ning zeidah a dan bik nak? 
BHH: A si! A dang ngai ko. India ahcun Pawngkam lei he a pehtlaihmi kong ka cawng, nain atu S. Korea belte ahhin cun “Human Rights” Nuhrin Covo kong lawng bak hi cawn a si.

TCP: Cun, a hmumhma le cawlcanghnak kong ah India he a dannak tbk. pawl zong kan chimh chih law?
BHH: A tha tuk! Atu kan kainak sianghleirun hi anmah South Korea ahcun a tha cem tiah an timi a si. An campus kong pawl cu um rih ko sehlaw, atu kan cawnmi he pehtlaih in ca chimtu hna hi UN Geneva lei in le ram dangdang in Nuhrin Covo kongah a thiamhleisang lawngte nih chim le cawnpiak a si. Cun, Groups an kan then i kan mah nih kherhlainak (research) kan tuahmi cungah “practical” a tak in  Korea cozah le NGOs sinah research an kan tuah ter lai. Cu cu ka uar khunnak a si. 

TCP: Biadang ah, Korea khuasa Laimi (Chin) he tah tonnak na ngei kho maw? 
BHH: Aw a si! Ka umnak le an umnak hi a naite ko. South Korea ka phanh bak in Laimi (Chin) an umnak lei ah ka kal hmasa. Ka ruahnak leng in mi an rak tam (Chin Mission Church) an dirh i, member 180 hrawng an si. An sinah Pathian ka thangthat  kho ve, an i zohkhen ning zong a tha tuk.

TCP: Kan i lawm! Atu na program a dih hin khawika lei dah na si lai? India lei maw na kal than lai?
BHH: Atu ka dih in India lei ah ka kir than lai. India ka cawnmi courses ka peh than lai.

TCP: India na sianginn kaimi tah zeidah lawh? A tlamtling maw? Zeitikdah na dih khawhte lai?
BHH: Bawipa lam hruainak thawngin a zei paoh tlamtlin lio a si. Pathian nih dam tein lam a ka hruai ahcun hmaikum (2018) ah ka dih lai. 

TCP: Caan pek in biaruahnak na kan ngeih caah kan i lawm, na lamtluang in na tlamtling hram ko seh! 
BHH: Aw! Kei zong. The Chinland Post nan thiltuahmi cungah ka lawm tuk ve, hmailei nan rian ah bia tak in i zuam chinchin ko uh! 

Biaruahtu: Tluangkipthang, Online Editor, The Chinland Post