18
Sun, Feb

Keneh Dawhlo A Zulmi Chin Mino Caah Hodah Tuanvo Ngei?

Interviews & Opinion Articles

 

CHIN DIGEST, Vol. 2/No.1| February 2016| Kan hnu January 12-16, 2016 tiang ni nga chung an tuahmi Kawlram remdaihnak conference (Union Peace Conference) cu Chinmi ca ko ah hlah maw a sunlawi bik khun ti awk in aum. Chinmi aiawhtu kan pale nih conference chung ah zei bia dah an chim, miphun dang sin ah zei kong dah an chuahpi timi ngaingai cu kan hngal lo__an kan chim ve fawn rih lo. Asinain Facebook ah hmanthlak an hun kan taar hnawhmi pawl zoh tik ah a hlan i uico le meheh bantuk in a rak i ralmi kan pule pawl hna an vai i tong ti kan hmuh.

 

A bik in Pu Than (No Than Kap) hmanthlak taarmi ko khi mizapi thinlung a la khun. CNF in Dr. Sui Khar le Col. Solomon Thangding he hman an i thlakṭimi si seh, CNDP Chairman Pu Zo Zam le CLD Chairman Pu Ngai Sak he an i thlakṭimi a vun taarmi ko nih mi thinlung a lak. Nain, mi tampi cu kan lung a hring; Conference ruang ah ton lo awk a ṭha lo i, an vai tong, Thimnak ah an sungh ruang ah an i uahnak vialte a tlau dih i, an i kom kho, Hmailei ahcun zei an si thai hlei te lai lo tbk khin a phun kip in kan purhdah hna.

Zei khom si seh, Pu Than nih hmanthlak a taarmi tang ah ruahnak an ṭial ciomi (comment) kha hei rel dih ahcun Laimi nih remnak hi tihal in kan rak haal ti a lang. Hmunkhatte ah hman an i thlakṭi khawh ruang ah an i lawm tuk cio ti a lang. Hmanthlak lawng si loin hmailei, a tak vawlei, ah i remte um ding ah saduhthah an ngeihnak kong a tam-u nih comment ah cun an tial. Mahka zawn ah, comment ṭialtu tam-u hi mino an si. Kum no deuh pohpoh hi cu kan lung a rak thiang deuh hrimhrim. Cu pin ah, kan lung zong a rang i, thlihrannak lei deuh ah a kan choih tawn. A luanciami kum zeimawzat vun zoh hmanh sih. 

CNF tuanbia ṭha lo kong te hna an hun tharchuah ṭhan; Pu Than nih CNF a soinak hna, CNF chungtel cheukhat nih Pu Than ṭhatlonak kong an ṭialmi pawl tibantuk a laar lio hrawng, Laimi online community ah a pengpeng a tlaangtlang in kan rak aukhuan cioning hna, kan thin a rak kan khenh cio ning hna. Aa pehtlai lem lomi minung pawl tiang hmanh nih mah le miphun ṭengnge ṭanh ruang ah biachia holhchia kan hmanning kha a rak dintuai lo. 

Cu lawng si lo, ramkhel party kong a um rih; Chin party pakhat lawng a rak dir kho deng nain pahnih ah aa cang. Pahnih kha fonh an i tim i, pathum ah aa chuah, pathum in tam chinchin a chuak ṭhan. Ramkhel party buaibainak zong ah miphun ṭengnge hoih deuh in a kal. CNF kong ah si seh, Chin ramkhel party kong ah si seh, mino tampi kan dirhmun cu rili cung i thli a hrannak lei poh ah a kalmi tilawng hmete ko kan lo.

‘Hi kan pa hi a kalning a dik maw diklo, a ruahnak a ṭha maw ṭha lo’ ti kha kan tuak tuk lem lo. Kanmah miphun ṭenge i a ummi minung a si ahcun tongta ṭanh in kan ṭanh hna. Holh dawh lo deuh in vun chim ahcun Laimi tam-u cu hruhṭanh kan rak ngei tuk, Mirang nih ‘crazy’ le ‘extreme’ an timi khi kan kemh chih. Khatlei party siloah khatlei phu kan ṭanh cang ahcun khatlei phu kha a ṭhatnak a um ve ko zong ah pakhat hmanh kan hmuh piak kho hna lo. Mah zawnte ahcun atulio ramkhel rian ah kan pale ko khi an zual khun.

A cunglei ka langhter cang bantuk khin mino cu a lungrang i thlihrannak lei poh ah a choimi kan si tik ah kan pale an i remlo ahcun mino thinlung ah remlonak ci a nung ve. Kanmah hna sianghleirun kan rak kai lio si seh, kanmah nak upa deuh kan ule chan in an tuanbia ah Falam, Hakha, Tedim tiah miphun ṭengnge hoih in i doh le i remlo a rak umlo tluk a si. Asinain a cunglei deuh kan langhtermi tuanbia ṭha lo le ramkhel party upa pawl tuanbia ṭha lo nih atulio mino tampi cu kan lungput le kan ziaza a kan hrawh ngai. Mino phu, siangngakchia phu, media phu tibantuk tete hi zoh sihlaw hmunkhat ah rianṭuan khawh lo, i remlo tibantuk tete hi a um pah lengmang ve cang. Mah hi ninghngal nawn van chim ahcun kan pale nih an tuhmi thlaici ti khawh a si. Mino hna kan zulh ding ah keneh dawh a kan ser piak kho lo.

Upa tampi nih mino sin ah forhfialnak bia an chim tik ah, “Mino hi kan thlalang nan si. Nanmah hi thaizing a kan hruaitu ding nan si. Miphun dang nih a kan hlennak ahhin nan lungfak uh.  Lungrualte in um uh. Cu ‘Chin’ e, kha ‘Chin’ e tiah buai hlah uh” tibantuk in bia dawhdawh le bia ṭhaṭha an kan chimh tawn. Asinain a taktak vawlei ahcun anmah lila kha zoh chunh awktlak in an lung aa rual lo. Anmah le anmah an i seh fawn ṭung le, mino nih cawn awktlak ding in an i tuah lo.

Biachim thiam le caṭial thiam timi hi a rak biapi tuk ve ko. Asinain a chimtu le a ṭialtu kha a chimning in a tuah ve ṭung lo ahcun a bia-thlaici cu a nung bal lai lo. A ngaingai ahcun kan hmurka nih bia a chimmi nak khin kan nunnak nih bia a chimmi khi hmual a rak ngei deuh. Mah tik ah kan pale biachim thiamthiam pawl nih biaro a kan vuih ko nain kan rak i hlawkpi lem lonak a ruang cu an nunnak le an ziaza khi cawn chih awktlak a rak um lo caah a si.

Kan hnu nai Kawlram remdaihnak conference (UPC) i a vung kaimi hna kha Chin miphun caah cun mi biapi bik minung lawngte an si hna. Mah conference lio an cawlcanghning, mah hnu i pakhat le pakhat an vun i thangṭhat thulhmi, aa remmi bantuk phun in a hong ummi pawl hna hi a deu si sual hlah sehlaw. Hmailei ah aa rem thai i, lungkhat in rian a ṭuanṭi thaimi si kho hna sehlaw zeitluk in dah a ṭhat hnga. Mah lawng ahcun atulio mino nih hin an keneh dawh zulh ding kan ngei ve hnga. Kan pale keneh aa dawh lo ahcun mino nih hmailei kan zulh dingmi lam cu ruahchannak a um hnga lo. +++

Theiternak: Hi capar cu Chin Digest Vol 2, No. 1 (February 2016) ah a rak chuak cangmi a si. Catialtu hi June Nilian Sang, Chin Digest Executive Editor a si. Hi capar cu 2016 January 20 ah a tial cangmi  a si.  

 

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS